📥 Multi-table INSERT

INSERT ALL, INSERT FIRST, CREATE TABLE AS SELECT

⚡ Kluczowe fakty do zapamiętania

→INSERT ALL bezwarunkowy = każdy wiersz z SELECT trafia do WSZYSTKICH wymienionych tabel. Jak replikacja: jeden rekord pracownika → 3 tabele jednocześnie. Szybszy niż trzy osobne INSERT.
→INSERT ALL warunkowy (WHEN) = każdy warunek jest sprawdzany NIEZALEŻNIE dla każdego wiersza. Jeden pracownik może trafić do WIELU tabel jeśli spełnia wiele warunków. Pułapka: jeśli salary=5000 i granica to 5000, może trafić do dwóch tabel!
→INSERT FIRST = jak if-else. Wiersz trafia do PIERWSZEJ pasującej tabeli i już. Reszta warunków jest pomijana. Używaj gdy chcesz wzajemnie wykluczające się kategorie.
→INSERT ALL ... SELECT * FROM DUAL = sposób na wstawienie wielu literałów bez tabeli źródłowej. DUAL zwraca 1 wiersz, więc każde INTO wykona się dokładnie raz.
→CTAS (CREATE TABLE AS SELECT) = tworzy tabelę I wstawia dane w jednej operacji. Kopiuje strukturę kolumn i dane, ale NIE kopiuje constraintów (PK, FK, CHECK). WHERE 1=0 tworzy pustą kopię struktury.
→WITH nazwa AS (SELECT ...) = CTE (Common Table Expression) = tymczasowa nazwa dla podzapytania. Można użyć wielokrotnie w jednym zapytaniu. Czytelniejszy i wydajniejszy zamiennik zagnieżdżonych podzapytań.

Porównanie wariantów INSERT

Wariant	Zachowanie przy dopasowaniu	Kiedy używać
`INSERT ALL` bezwarunkowy	Wstawia do WSZYSTKICH tabel dla każdego wiersza	Replikacja danych do wielu tabel
`INSERT ALL` warunkowy	Sprawdza każdy WHEN niezależnie (może wstawić do wielu)	Kategoryzacja, wiele kryteriów może być spełnionych naraz
`INSERT FIRST`	Wstawia tylko do PIERWSZEJ pasującej tabeli	Wzajemnie wykluczające się kategorie

INSERT ALL — bezwarunkowy (do wszystkich tabel)

sql

-- Każdy wiersz z SELECT trafia do OBU tabel:
INSERT ALL
    INTO employees_backup VALUES (employee_id, first_name, last_name, salary)
    INTO employees_archive VALUES (employee_id, hire_date, department_id)
SELECT employee_id, first_name, last_name, salary, hire_date, department_id
FROM hr.employees;

INSERT ALL — warunkowy (WHEN)

sql

-- Pracownicy rozdzieleni do tabel wg pensji — UWAGA: jeśli salary = 5000,
-- wiersz może trafić do OBU tabel (warunki są niezależne)!
INSERT ALL
    WHEN salary < 5000 THEN
        INTO low_salary_emp VALUES (employee_id, first_name, salary)
    WHEN salary BETWEEN 5000 AND 10000 THEN
        INTO mid_salary_emp VALUES (employee_id, first_name, salary)
    WHEN salary > 10000 THEN
        INTO high_salary_emp VALUES (employee_id, first_name, salary)
    ELSE
        INTO other_emp VALUES (employee_id, first_name, salary)
SELECT employee_id, first_name, salary
FROM hr.employees;

⚠️

INSERT ALL — warunki nie są wzajemnie wykluczające!

Każdy WHEN jest sprawdzany niezależnie. Jeśli wiersz spełnia dwa warunki, trafi do obu tabel. Użyj INSERT FIRST gdy chcesz wzajemnie wykluczające się kategorie.

⚖️ Porównanie wyników— INSERT ALL (warunkowy) vs INSERT FIRST — salary=5000, granica WHEN < 5000 / WHEN <= 5000

INSERT ALL — każdy WHEN niezależny

TABELA	EMP_ID	SALARY	TRAFIŁ?
t_low (< 5000)	101	5000	NIE (5000 < 5000 = fałsz)
t_mid (≤ 5000)	101	5000	TAK (5000 ≤ 5000 = prawda)
t_high (> 5000)	101	5000	NIE (5000 > 5000 = fałsz)

INSERT FIRST — zatrzymaj się na pierwszym pasującym

TABELA	EMP_ID	SALARY	TRAFIŁ?
t_low (< 5000)	101	5000	NIE — sprawdzono, fałsz
t_mid (≤ 5000)	101	5000	TAK — STOP, reszta pominięta
t_high (> 5000)	101	5000	NIE — w ogóle nie sprawdzono

💡 Tu wynik jest TAKI SAM (oba: tylko t_mid). Ale gdyby warunki się nakładały (np. WHEN salary > 3000 i WHEN salary > 5000), INSERT ALL wstawiłby do obu, INSERT FIRST tylko do pierwszego pasującego.

INSERT FIRST — tylko pierwsza pasująca tabela

sql

-- Wiersz trafia tylko do PIERWSZEJ tabeli z pasującym WHEN:
INSERT FIRST
    WHEN salary > 10000 THEN
        INTO high_earners VALUES (employee_id, first_name, salary)
    WHEN salary > 5000 THEN
        INTO mid_earners VALUES (employee_id, first_name, salary)  -- NIE dostanie tych > 10000
    ELSE
        INTO low_earners VALUES (employee_id, first_name, salary)
SELECT employee_id, first_name, salary
FROM hr.employees;

✅

Kiedy INSERT FIRST, kiedy INSERT ALL?

INSERT FIRST = jak if-else if-else (jeden wynik)
INSERT ALL warunkowy = jak if-if-if (można trafić do wielu tabel)
INSERT ALL bezwarunkowy = kopiuj do wszystkich, zawsze

CREATE TABLE AS SELECT (CTAS)

Tworzy nową tabelę i wypełnia ją danymi z SELECT w jednej operacji. Kopiuje strukturę kolumn i dane, ale NIE kopiuje constraintów (PK, FK, NOT NULL nie jest przenoszony).

sql

-- Kopia tabeli z danymi:
CREATE TABLE employees_backup AS
    SELECT * FROM hr.employees;

-- Pusta kopia struktury (WHERE 1=0 = zawsze fałsz → 0 wierszy):
CREATE TABLE employees_empty AS
    SELECT * FROM hr.employees WHERE 1 = 0;

-- Tabela z przetransformowanymi danymi:
CREATE TABLE emp_summary AS
    SELECT d.department_name,
           COUNT(*) AS liczba_prac,
           AVG(e.salary) AS srednia_pensja
    FROM hr.employees e
    JOIN hr.departments d ON e.department_id = d.department_id
    GROUP BY d.department_name;

-- Z NOLOGGING (szybsze, bez redo log, tylko w trybie DBA):
CREATE TABLE big_table NOLOGGING AS
    SELECT * FROM source_table;

🚨

CTAS nie kopiuje constraintów!

CREATE TABLE backup AS SELECT * FROM employees — nowa tabela NIE ma PRIMARY KEY ani NOT NULL (poza NOT NULL na kolumnach nieNULLable — te są zachowane).
Musisz ręcznie dodać: ALTER TABLE backup ADD PRIMARY KEY (employee_id);

INSERT ALL — transformacja kolumn na wiersze (pivot → unpivot)

sql

-- Tabela zawiera 3 kolumny kwartałów — INSERT ALL "rozkłada" je na wiersze:
-- Zakładamy: tabela roczna_sprzedaz (produkt_id, q1, q2, q3, q4)
INSERT ALL
    INTO sprzedaz_kwartalna (produkt_id, kwartal, kwota) VALUES (produkt_id, 1, q1)
    INTO sprzedaz_kwartalna (produkt_id, kwartal, kwota) VALUES (produkt_id, 2, q2)
    INTO sprzedaz_kwartalna (produkt_id, kwartal, kwota) VALUES (produkt_id, 3, q3)
    INTO sprzedaz_kwartalna (produkt_id, kwartal, kwota) VALUES (produkt_id, 4, q4)
SELECT produkt_id, q1, q2, q3, q4
FROM roczna_sprzedaz;

-- Każdy wiersz źródłowy → 4 wiersze docelowe (jeden per kwartał)

INSERT ALL z DUAL — wstawianie literałów bez tabeli źródłowej

sql

-- Wstaw wiele wierszy literal w jednym poleceniu:
INSERT ALL
    INTO departments (department_id, department_name, location_id) VALUES (280, 'HR', 1700)
    INTO departments (department_id, department_name, location_id) VALUES (290, 'Marketing', 1800)
    INTO departments (department_id, department_name, location_id) VALUES (300, 'IT', 1900)
SELECT * FROM DUAL;
-- DUAL zwraca dokładnie 1 wiersz → każda klauzula INTO wykona się raz

COMMIT;

WITH — Common Table Expressions (CTE)

Klauzula WITH definiuje tymczasowe nazwy dla podzapytań — czytelniejsza alternatywa dla zagnieżdżonych podzapytań. Można odwołać się wielokrotnie do tej samej CTE.

sql

-- Podstawowa składnia WITH:
WITH nazwa_cte AS (
    SELECT ...
    FROM ...
    WHERE ...
)
SELECT *
FROM nazwa_cte
WHERE ...;

-- Wielokrotne CTE (rozdzielone przecinkami):
WITH
    dept_stats AS (
        SELECT department_id,
               AVG(salary) AS avg_sal,
               MAX(salary) AS max_sal
        FROM hr.employees
        GROUP BY department_id
    ),
    high_depts AS (
        SELECT department_id
        FROM dept_stats
        WHERE avg_sal > 8000
    )
SELECT e.last_name, e.salary, e.department_id
FROM hr.employees e
JOIN high_depts h ON e.department_id = h.department_id;

-- CTE jako źródło w INSERT:
WITH new_emps AS (
    SELECT employee_id, first_name, last_name, salary
    FROM hr.employees_staging
    WHERE hire_date > SYSDATE - 30
)
INSERT INTO hr.employees_recent
SELECT * FROM new_emps;

✅

WITH vs podzapytanie

WITH jest równoważne podzapytaniu w FROM, ale:
1. Można go użyć wiele razy w tym samym SELECT bez duplikowania kodu.
2. Oracle może zmaterializować wynik CTE (obliczyć raz, użyć wiele razy).
3. Kod jest czytelniejszy — CTE ma nazwę opisującą intencję.

Praktyczny wzorzec — staging → target

sql

-- Typowy ETL: wczytaj do staging, potem INSERT do tabel docelowych
CREATE TABLE staging_orders AS SELECT * FROM raw_orders WHERE 1=0;

-- Załaduj dane do staging...

-- Rozdziel do tabel wg regionu:
INSERT ALL
    WHEN region_id = 1 THEN INTO orders_europe VALUES (order_id, customer_id, amount)
    WHEN region_id = 2 THEN INTO orders_americas VALUES (order_id, customer_id, amount)
    ELSE INTO orders_other VALUES (order_id, customer_id, amount)
SELECT order_id, customer_id, amount, region_id
FROM staging_orders;

COMMIT;

Pytania egzaminacyjne

🔤

Pytanie ABCD

Pracownik ma salary = 5000. Zapytanie: INSERT ALL WHEN salary < 5000 THEN INTO t1 WHEN salary <= 5000 THEN INTO t2 ELSE INTO t3 SELECT ... Do której tabeli trafi?

🔤

Pytanie ABCD

INSERT FIRST vs INSERT ALL — która jest poprawna?

🔤

Pytanie ABCD

CTAS (CREATE TABLE AS SELECT) kopiuje z tabeli źródłowej...

🔍 Czy to się wykona?

INSERT ALL
    INTO t1 (id, name) VALUES (1, 'Alice')
    INTO t1 (id, name) VALUES (2, 'Bob')
SELECT * FROM DUAL;

🔍 Czy to się wykona?

INSERT FIRST
    WHEN salary > 10000 THEN INTO high VALUES (employee_id, salary)
    WHEN salary > 5000  THEN INTO mid  VALUES (employee_id, salary)
    WHEN salary > 10000 THEN INTO high VALUES (employee_id, salary)
SELECT employee_id, salary FROM hr.employees;

🔎 Znajdź błąd — wskaż niepoprawną linię

1INSERT ALL

2 WHEN salary > 10000 THEN INTO high_sal (employee_id, salary) VALUES (employee_id, salary)

3 WHEN salary > 5000 THEN INTO mid_sal (employee_id, salary) VALUES (employee_id, salary)

4 ELSE INTO low_sal (employee_id, salary) VALUES (employee_id, salary);

Ćwiczenia

💪

Ćwiczenie 1 — INSERT ALL bezwarunkowy

Utwórz dwie tabele: emp_names (employee_id, first_name, last_name) i emp_salaries (employee_id, salary, department_id). Użyj INSERT ALL, aby wstawić dane dla wszystkich pracowników do obu tabel jednocześnie.

💪

Ćwiczenie 2 — INSERT FIRST: kategoryzacja pensji

Utwórz 3 tabele dla pracowników wg pensji: high_earners (>10000), mid_earners (5000-10000), low_earners (<5000). Użyj INSERT FIRST, aby każdy pracownik trafił do dokładnie jednej tabeli.

💪

Ćwiczenie 3 — CTAS: tabela podsumowująca

Utwórz tabelę dept_stats zawierającą: department_name, liczba pracowników, średnią pensję (zaokrągloną do 2 miejsc), minimalną i maksymalną pensję. Użyj CTAS z JOIN i GROUP BY.